
ره آورد اخبار: توسعه شبکه حملونقل ریلی یکی از ارکان افزایش بهرهوری اقتصادی، کاهش هزینههای لجستیکی و تقویت کریدورهای ترانزیتی محسوب میشود.
ریــل از جمله محصولات اســتراتژیک و ارزش افزا است که طی چند سال گذشته به چرخه تولیــد ذوب آهن اصفهان اضافه شــد و برای اولین بار نیــاز کشــور به واردات این محصول را برطرف نمود.
در چنین شرایطی، تأمین پایدار ریل بهعنوان مهمترین کالای راهبردی این صنعت، اهمیت ویژهای یافته است. افزایش ظرفیت تولید داخلی این محصول علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، امکان برنامهریزی بلندمدت برای اجرای پروژههای ریلی را نیز فراهم میکند.
نشست مشترک مدیران ذوبآهن اصفهان، شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور و نمایندگان قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا نیز با محوریت همین موضوع برگزار شد؛ نشستی که در آن علاوه بر بررسی قراردادهای پیشین، زمینه انعقاد قراردادهای جدید برای تأمین ریل پروژههای آینده نیز مورد بررسی قرار گرفت.

ذوبآهن اصفهان؛ حلقه راهبردی زنجیره توسعه ریلی
ذوبآهن اصفهان بهعنوان نخستین تولیدکننده فولاد ساختمانی کشور، طی سالهای اخیر با توسعه فناوری تولید ریل توانسته نیاز پروژههای ملی را در داخل کشور تأمین کند. امروز تمامی انواع ریل مورد نیاز راهآهن سراسری و شبکه مترو در این مجتمع صنعتی تولید میشود؛ موضوعی که به گفته مدیران مجموعه، کشور را در این حوزه به مرحله خودکفایی رسانده است.
این توانمندی تنها به تولید محصول محدود نشده، بلکه تولید شمش ریل، کنترل کیفیت، انطباق با استانداردهای بینالمللی و توسعه خطوط تولید نیز بخشی از زنجیرهای است که امکان تأمین مستمر پروژههای ریلی را فراهم کرده است.
رشد تولید؛ از افزایش ظرفیت تا پاسخ به نیاز پروژههای ملی
آمارهای ارائهشده در این نشست نشان میدهد تولید ریل در ذوبآهن اصفهان طی سال گذشته جهشی قابل توجه داشته است.
در سال گذشته حدود ۷۶ هزار تن انواع ریل در این مجتمع تولید شد؛ رقمی که نسبت به سال قبل رشد چشمگیری را نشان میدهد. همچنین تولید شمش ریل به بیش از ۹۱ هزار تن رسید که نسبت به سال قبل افزایش ۳۷۳ درصدی را ثبت کرده است. تولید پروفیل ریل نیز با رشد ۲۸۶ درصدی به حدود ۷۶ هزار تن رسید.
به گفته مدیران شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل، میزان تولید ریل در ذوبآهن اصفهان نسبت به سالهای گذشته حدود سه برابر شده و این افزایش ظرفیت، امکان برنامهریزی برای اجرای پروژههای جدید ریلی را فراهم کرده است.

نقش تولید داخلی در توسعه کریدورهای ریلی
در حال حاضر نزدیک به ۳۸۹۰ کیلومتر پروژه ریلی در کشور در دست اجرا قرار دارد که بخش مهمی از آنها در مرحله زیرسازی است. با این حال حدود ۸۰۰ کیلومتر از این مسیرها وارد مرحله روسازی شدهاند؛ مرحلهای که بدون تأمین مستمر ریل امکان پیشرفت آن وجود ندارد.
برنامهریزی انجامشده میان شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل و ذوبآهن اصفهان، تأمین ریل این پروژهها را هدف قرار داده است.
پروژههایی مانند راهآهن چابهار–زاهدان، کرمانشاه–خسروی، مبارکه–شهرکرد و سبزوار از جمله طرحهایی هستند که در اولویت تأمین ریل قرار دارند. همچنین ریل مورد استفاده در پروژه راهآهن میانه–اردبیل نیز بهطور کامل توسط ذوبآهن اصفهان تولید شده است.
استانداردهای تولید و توسعه فناوری
یکی از مهمترین شاخصهای رقابتپذیری در صنعت فولاد، کیفیت محصول نهایی است. مدیران ذوبآهن اصفهان اعلام کردهاند ریلهای تولیدی این شرکت از نظر کیفیت در سطح استانداردهای اروپایی قرار دارند.
تمامی ریل مورد نیاز راهآهن سراسری و متروی کشور اکنون در داخل تولید میشود.
توسعه کریدورهای ریلی کشور بیش از هر زمان دیگری به تولید پایدار ریل داخلی وابسته است.
تولید محصولات جدید فولادی، سبد تولید ذوبآهن اصفهان را فراتر از صنعت ریلی گسترش داده است.

ذوبآهن اصفهان با تولید ۷۶ هزار تن ریل، افزایش چشمگیر ظرفیت تولید و توسعه محصولات جدید فولادی، نقش خود را بهعنوان تأمینکننده اصلی پروژههای ریلی و توسعه کریدورهای حملونقل کشور تقویت کرده است.در صورت نیاز، میتوانم این گزارش را در قالبی حتی حرفهایتر و با سبک نگارش رسانههایی مانند Reuters، Bloomberg یا Financial Times بازنویسی کنم تا بیشتر بر تحلیل اقتصادی، زنجیره تأمین، اثرات کلان و ارزش خبری تمرکز داشته باشد.
دستیابی به این سطح کیفی، مستلزم کنترل دقیق فرآیندهای فولادسازی، نورد، عملیات حرارتی، آزمونهای مکانیکی و کنترل ابعادی است؛ موضوعی که امکان استفاده از این محصولات را در پروژههای زیرساختی بلندمدت فراهم میکند.
توسعه سبد محصولات؛ فراتر از تولید ریل
فعالیتهای توسعهای ذوبآهن اصفهان تنها به صنعت ریلی محدود نشده است.
این شرکت طی سال گذشته سه محصول جدید را نیز وارد چرخه تولید کرد که هر یک پاسخگوی بخشی از نیاز صنایع معدنی و فولادی کشور هستند.
نخست، آرک معدنی TH40 که برای نگهداری تونلهای معادن عمیق طراحی شده و نخستین محموله آن به معدن پروده طبس تحویل شده است. این محصول در ارتقای ایمنی معادن زیرزمینی نقش مهمی ایفا میکند.
دوم، فولاد آلیاژی MO40 که برای نخستین بار در این مجتمع تولید شده و کاربرد گستردهای در ساخت قطعات صنعتی، ماشینآلات و تجهیزات سنگین دارد.
سوم، تسمه عریض فولادی با عرض ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیمتر و ضخامت ۱۰۰ میلیمتر که میتواند بخشی از نیاز صنایع پاییندستی را از محل تولید داخلی تأمین کند.
اهمیت اقتصادی و صنعتی
توسعه ظرفیت تولید ریل تنها یک موفقیت تولیدی محسوب نمیشود، بلکه آثار اقتصادی گستردهای نیز به همراه دارد.
تولید داخلی این محصول راهبردی موجب کاهش وابستگی به واردات، کاهش خروج ارز، افزایش امنیت زنجیره تأمین پروژههای زیرساختی و امکان برنامهریزی بلندمدت برای توسعه شبکه ریلی میشود.
از سوی دیگر، توسعه خطوط ریلی به کاهش هزینه حملونقل، افزایش بهرهوری لجستیک، تقویت تجارت داخلی و بینالمللی، توسعه مناطق کمتر برخوردار و افزایش رقابتپذیری اقتصاد ملی کمک میکند.
همچنین تولید محصولات جدید فولادی در حوزه معدن و صنایع سنگین، نشاندهنده حرکت این مجتمع از تولید محصولات سنتی به سمت توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر است؛ مسیری که میتواند جایگاه این شرکت را در زنجیره تأمین صنایع راهبردی کشور تقویت کند.
چالشها و چشمانداز
اگرچه رشد تولید ریل طی سال گذشته قابل توجه بوده، اما استمرار این روند نیازمند تأمین پایدار انرژی، مواد اولیه، سرمایه در گردش و تداوم سرمایهگذاری در فناوریهای تولید است.
از سوی دیگر، اجرای هزاران کیلومتر پروژه ریلی در سالهای آینده تقاضای قابل توجهی برای ریل ایجاد خواهد کرد و حفظ کیفیت، افزایش ظرفیت تولید و پایبندی به زمانبندی قراردادها، از مهمترین الزامات پاسخگویی به این نیاز خواهد بود.
تحولات اخیر نشان میدهد ذوبآهن اصفهان از یک تولیدکننده فولاد ساختمانی فراتر رفته و به یکی از بازیگران راهبردی توسعه زیرساختهای حملونقل کشور تبدیل شده است. افزایش سهبرابری تولید ریل، ثبت رکوردهای جدید در تولید شمش و پروفیل ریل، توسعه محصولات جدید صنعتی و مشارکت در پروژههای اولویتدار ریلی، بیانگر آن است که این شرکت نقش مهمی در تقویت زنجیره تأمین داخلی و پیشبرد برنامههای توسعه شبکه ریلی کشور ایفا میکند. استمرار این روند میتواند علاوه بر افزایش ظرفیت تولید ملی، زمینه ارتقای رقابتپذیری صنعت فولاد و توسعه زیرساختهای حملونقل ایران را نیز فراهم سازد.
